Mỗi mùa sale 11.11 và 12.12, kho thương mại điện tử lại bước vào giai đoạn căng thẳng nhất năm. Đơn hàng dồn về trong vài ngày, trong khi nhân sự thời vụ vừa khó tuyển vừa cần thời gian làm quen. Vì vậy, nhiều chủ doanh nghiệp bắt đầu tính tới robot tự hành AGV như một lực lượng hỗ trợ ổn định. Trong bài này, Roboworld chia sẻ góc nhìn về 5 khâu nên tự động hóa trước, cách chọn tải trọng và lộ trình thí điểm trước mùa cao điểm.
Áp lực đơn hàng tăng đột biến mùa sale cuối năm
Với kho thương mại điện tử, mùa sale cuối năm không chỉ là chuyện bán được nhiều hàng. Đó còn là bài kiểm tra khắc nghiệt cho toàn bộ chuỗi vận hành phía sau. Lượng đơn có thể tăng gấp nhiều lần ngày thường chỉ trong một khung giờ ngắn. Trong khi đó, diện tích kho, số kệ và số cửa xuất gần như không đổi. Mọi điểm chậm nhỏ trong kho đều bị phóng đại lên thành ùn ứ.
Cách xử lý quen thuộc là tuyển thêm nhân sự thời vụ. Tuy nhiên, cách làm này ngày càng bộc lộ nhiều giới hạn. Người mới cần thời gian làm quen vị trí kệ, mã hàng và quy trình. Đồng thời, nhân sự thời vụ thường biến động mạnh, có người nghỉ ngang ngay giữa đợt cao điểm. Kết quả là tỷ lệ soạn sai, giao trễ tăng lên đúng lúc khách hàng kỳ vọng cao nhất.
Quãng đường đi bộ là chi phí bị bỏ quên
Khi quan sát một ca làm việc trong kho, Roboworld thường thấy một điểm chung. Phần lớn thời gian của nhân viên không dành cho việc lấy hàng hay đóng gói. Thay vào đó, họ đi bộ, đẩy xe và quay lại điểm xuất phát. Những chặng đường vài chục mét lặp lại hàng trăm lần mỗi ca. Rõ ràng, đây là phần việc ít tạo giá trị nhưng tiêu tốn nhiều sức lực nhất.
- Đơn dồn theo giờ: lượng đơn tập trung vào vài khung giờ sau mỗi đợt mở sale
- Nhân sự thời vụ biến động: khó tuyển, cần đào tạo và dễ nghỉ giữa chừng
- Quãng đường lặp lại: nhân viên mất nhiều thời gian cho việc đi bộ và đẩy xe
- Sai sót tăng theo áp lực: mệt mỏi cuối ca làm tăng tỷ lệ soạn nhầm, giao trễ
Robot tự hành AGV và AMR: hiểu đúng trước khi đầu tư
Trên thị trường, hai thuật ngữ AGV và AMR thường được dùng thay cho nhau. Thực tế, AGV truyền thống chạy theo băng từ, vạch sơn hoặc mã dán trên sàn. Trong khi đó, AMR tự dựng bản đồ và định vị bằng cảm biến như LiDAR hay camera. Các dòng robot PUDU mà Roboworld phân phối thuộc nhóm thứ hai. Nhờ vậy, Doanh nghiệp không cần dán băng từ hay cải tạo mặt sàn khi triển khai.
Điều này đặc biệt quan trọng với kho thương mại điện tử. Bố cục kho thường thay đổi theo mùa, theo ngành hàng và theo từng đợt khuyến mãi. Nếu dùng robot chạy theo vạch cố định, mỗi lần đổi bố cục lại phải làm lại đường dẫn. Ngược lại, robot định vị bằng SLAM chỉ cần cập nhật bản đồ và điểm dừng. Theo quan điểm của Roboworld, tính linh hoạt này chính là chìa khóa cho kho có nhịp mùa vụ rõ rệt.
5 khâu nên đưa robot tự hành AGV vào trước
Theo kinh nghiệm triển khai của Roboworld, không nên tự động hóa toàn bộ kho cùng lúc. Thay vào đó, Doanh nghiệp nên chọn các tuyến có tần suất cao, quãng đường ổn định và mặt sàn phẳng. Dưới đây là 5 khâu Roboworld thường đề xuất xem xét trước. Thứ tự cụ thể sẽ phụ thuộc vào mặt bằng và mô hình vận hành của từng kho.
1. Khâu nhận hàng: trung chuyển từ dock nhập vào khu kiểm đếm
Trước mùa sale, kho phải nhập một lượng hàng rất lớn để dự trữ. Hàng về theo từng xe, từng pallet và cần được đưa nhanh vào khu kiểm đếm. Nếu chậm, dock nhập bị chiếm chỗ và xe tải phải xếp hàng chờ. Khi đó, robot nâng pallet có thể đảm nhận chặng trung chuyển ngắn nhưng nặng này. Nhân viên chỉ cần tập trung kiểm đếm, đối chiếu chứng từ và dán nhãn.
2. Khâu cất kệ: đưa hàng từ khu kiểm đếm về vị trí lưu trữ
Sau kiểm đếm, hàng cần được đưa về đúng vị trí trên kệ. Đây là chặng có nhiều điểm đến khác nhau nhưng tuyến di chuyển khá cố định. Do đó, robot có thể chở hàng tới đầu dãy kệ cần cất. Nhân viên tại đó chỉ việc nhận hàng và xếp lên kệ. Nhờ vậy, một người không phải vừa đẩy xe vừa tìm vị trí như trước.
3. Khâu lấy hàng: mô hình người đứng yên, robot di chuyển
Lấy hàng thường là khâu tốn nhiều giờ công nhất trong kho thương mại điện tử. Mỗi đơn chỉ có vài món nhưng nằm rải rác ở nhiều dãy kệ khác nhau. Vì vậy, nhiều kho chuyển sang cách làm chia vùng. Mỗi nhân viên phụ trách một khu kệ, còn robot chạy giữa các khu để gom hàng. Cách làm này giảm mạnh quãng đường đi bộ và giúp người mới làm quen nhanh hơn.
4. Khâu đóng gói: cấp hàng đều cho từng bàn
Khu đóng gói cần một dòng hàng đều đặn, không dồn cục và không đứt quãng. Nếu dựa vào người kéo xe, nhịp cấp hàng phụ thuộc vào việc ai đang rảnh tay. Ngược lại, robot có thể được gọi tới khi bàn đóng gói cần thêm hàng. Đồng thời, robot cũng chở thùng carton, vật tư đóng gói từ kho phụ ra. Nhân viên đóng gói nhờ đó giữ được vị trí và nhịp làm việc ổn định suốt ca.
5. Khâu xuất bến: gom đơn về đúng cửa xe
Cuối cùng, đơn đã đóng gói cần được gom về khu chờ xuất theo từng đơn vị vận chuyển. Vào mùa sale, khu này rất dễ quá tải vì hàng ra liên tục. Khi đó, robot chở các lồng hoặc pallet đơn hàng ra đúng cửa xe đã định. Đây là chặng có khối lượng lớn, nên phù hợp với các dòng robot tải trọng cao. Tuy vậy, Doanh nghiệp cần khảo sát kỹ ngưỡng cửa và độ dốc trên tuyến.
- Nhận hàng: trung chuyển pallet từ dock nhập vào khu kiểm đếm
- Cất kệ: chở hàng tới đầu dãy kệ, nhân viên chỉ việc xếp
- Lấy hàng: chia vùng, robot gom hàng giữa các khu kệ
- Đóng gói: cấp hàng và vật tư đều đặn cho từng bàn
- Xuất bến: gom đơn về đúng cửa xe của từng đơn vị vận chuyển
Chọn tải trọng phù hợp: T150, T300, T600 hay MP2000
Sau khi chọn khâu, câu hỏi tiếp theo là dùng dòng robot nào. Hiện nay, Roboworld phân phối bốn dòng robot vận chuyển công nghiệp của PUDU. Ba dòng T150, T300 và T600 phục vụ hàng thùng, khay và xe đẩy. Riêng MP2000 là robot xe nâng chuyên vận chuyển pallet tới 2 tấn. Bảng dưới đây tóm tắt thông số chính để Doanh nghiệp tiện đối chiếu.
| THÔNG SỐ | PUDU T150 | PUDU T300 | PUDU T600 | PUDU MP2000 |
|---|---|---|---|---|
| Trọng tải | 150 kg | 300 kg | 600 kg | 2.000 kg (pallet) |
| Kích thước | 83,5 × 50 × 135 cm | 83,5 × 50 × 135 cm | 96 × 50 × 135 cm | 158,5 × 91 × 187 cm |
| Thời gian hoạt động | 12 giờ (không tải) | 12 giờ (không tải) / 6 giờ (đầy tải) | 12 giờ | 12 giờ (không tải) / 6 giờ (đầy tải) |
| Thời gian sạc | 2 giờ (0-90%) | 2 giờ | 2 giờ | Khoảng 2 giờ |
| Lối đi tối thiểu | 60 cm | 60 cm | 70 cm | 1,1 m (đi thẳng) / 2,0 m (xếp góc vuông) |
| Vượt rãnh | 35 mm | 35 mm | 35 mm | 35 mm |
| Khâu phù hợp | Lấy hàng, cấp hàng đóng gói | Cất kệ, lấy hàng, kéo xe đẩy | Xuất bến, tuyến hàng nặng | Nhận hàng, trung chuyển pallet |
Với khâu lấy hàng và cấp hàng đóng gói, hàng thường là thùng nhỏ và khay nhẹ. Khi đó, robot PUDU T150 là lựa chọn gọn gàng, hợp với lối đi hẹp từ 60 cm. Nếu hàng nặng hơn hoặc cần kéo xe đẩy nhiều tầng, robot PUDU T300 cho biên độ tải rộng hơn. Trong khi đó, robot PUDU T600 phù hợp khâu xuất bến với khối lượng lớn. Với kho nhập hàng nguyên pallet, MP2000 là mảnh ghép cho chặng nhận hàng và trung chuyển.
MP2000 cho khâu nhận hàng nguyên pallet
MP2000 có một số điểm đáng chú ý cho kho nhập hàng số lượng lớn. Robot vào nĩa chỉ trong khoảng 20 giây và di chuyển tới 1,6 m/s khi không tải. Bên cạnh đó, AI giúp robot tự nhận diện pallet đặt lệch tới 15 cm hoặc 15°. Nhờ vậy, công nhân đặt pallet xong là robot tự căn chỉnh và lấy hàng. Robot định vị bằng laser 3D kết hợp thị giác, không cần dán mã hay lắp gương phản quang.
Theo quan điểm của Roboworld, Doanh nghiệp không nên chọn robot theo tải trọng lớn nhất cho chắc. Robot quá lớn so với lối đi sẽ chạy chậm, dễ kẹt ở góc cua và tốn diện tích chờ. Ngược lại, robot quá nhỏ sẽ phải chạy nhiều chuyến hơn vào giờ cao điểm. Vì vậy, cách làm hợp lý là đo khối lượng thực tế mỗi chuyến rồi cộng thêm biên an toàn. Nhiều kho còn kết hợp hai dòng: robot nhỏ cho tuyến nội khu, robot lớn cho tuyến nhập và xuất.
Bài học từ các kho lớn khi tự động hóa
Nhìn ra thế giới, các tập đoàn bán lẻ và thương mại điện tử lớn đã tự động hóa kho từ nhiều năm. Điều đáng học không nằm ở quy mô, mà ở cách họ làm. Phần lớn đều bắt đầu từ những tuyến lặp lại nhiều nhất, rồi mới mở rộng. Họ cũng đưa robot vào chạy thử từ trước mùa cao điểm khá lâu. Như vậy, đến lúc đơn hàng tăng vọt, hệ thống đã ổn định và nhân sự đã quen tay.
Một bài học khác là robot không thay thế hoàn toàn con người trong kho. Thay vào đó, robot nhận phần việc di chuyển, còn con người giữ phần việc cần phán đoán. Chẳng hạn, kiểm tra chất lượng, xử lý đơn đặc biệt hay đóng gói hàng dễ vỡ vẫn cần người. Rõ ràng, sự phối hợp người và robot mới tạo ra năng suất bền vững. Đây cũng là cách Roboworld tư vấn cho các kho tại Việt Nam.
- Bắt đầu nhỏ: chọn một tuyến lặp lại nhiều nhất để thí điểm
- Đi trước mùa vụ: chạy thử và ổn định hệ thống trước cao điểm
- Người và robot phối hợp: robot lo di chuyển, con người lo phán đoán
- Đo bằng số liệu: theo dõi số chuyến, giờ công và tỷ lệ sai sót trước và sau
Lộ trình thí điểm trước mùa cao điểm cùng Roboworld
Với kho thương mại điện tử, thời điểm thí điểm quan trọng không kém việc chọn robot. Nếu đưa robot vào ngay giữa đợt sale, nhân viên vừa chạy đơn vừa phải học cách dùng. Vì vậy, Roboworld khuyến nghị bắt đầu sớm, khi lượng đơn còn ở mức bình thường. Thông thường, một tuyến đơn giản có thể khảo sát, lập bản đồ và chạy thử khá nhanh. Khi đó, đội ngũ có thời gian làm quen và Doanh nghiệp có số liệu thật để đánh giá.
- Bước 1 – Khảo sát: đo quãng đường, số chuyến mỗi ca, khối lượng hàng và chướng ngại trên tuyến
- Bước 2 – Chọn tuyến và dòng robot: ưu tiên tuyến lặp lại nhiều nhất, chọn tải trọng có biên an toàn
- Bước 3 – Lập bản đồ và chạy thử: robot học bản đồ, thiết lập điểm dừng và lịch chạy
- Bước 4 – Đào tạo nhân sự: hướng dẫn gọi robot, đặt hàng và xử lý tình huống thường gặp
- Bước 5 – Đánh giá và nhân rộng: so sánh số chuyến, giờ công tiết kiệm rồi mở thêm tuyến
Bài toán hoàn vốn và hình thức đầu tư
Về hiệu quả kinh tế, thời gian hoàn vốn phụ thuộc nhiều yếu tố. Đó là quy mô kho, số ca vận hành mỗi ngày và mức lương nhân công tại địa phương. Theo ghi nhận từ các đối tác đang vận hành cùng Roboworld, thời gian hoàn vốn trung bình khoảng 1,5 năm. Con số này khá đáng chú ý khi vòng đời khai thác của robot thường tối thiểu 5 năm. Nói cách khác, phần lớn thời gian còn lại là giá trị tạo thêm cho Doanh nghiệp.
Về mức đầu tư, chi phí phụ thuộc vào cấu hình, số lượng robot và hiện trạng mặt bằng. Vì vậy, Roboworld xây dựng phương án riêng cho từng kho sau khi khảo sát thực tế. Doanh nghiệp có thể chọn hình thức mua đứt hoặc trả góp tùy kế hoạch tài chính. Ngoài ra, Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm các mẫu robot vận chuyển hàng trong kho để có thêm góc so sánh. Điều quan trọng là phương án phải bám sát dòng chảy hàng hóa thực tế của kho.
Vì sao chọn Roboworld cho dự án robot tự hành
Lý do đầu tiên là kinh nghiệm triển khai thực tế tại nhiều nhà máy và doanh nghiệp lớn ở Việt Nam. Roboworld được nhiều đơn vị sản xuất tin tưởng, như An Phát Xanh, May 10, BM Windows và Hi-Tech Vietnam Apparel. Trong ngành F&B, Roboworld đồng hành cùng Golden Gate với hàng trăm robot trên toàn chuỗi. Riêng tại Hi-Tech, 3 robot PUDU T300 đã thay cho 7 nhân sự vận chuyển và vận hành ổn định liên tục.
- Nhà phân phối đầu tiên của PUDU Robotics tại Việt Nam từ 10/2023, đồng thời phân phối chính thức Gausium và OrionStar
- Dịch vụ trọn vòng đời: khảo sát, lắp đặt, đào tạo, bảo hành và hỗ trợ vận hành
- Đội ngũ kỹ sư tại Hà Nội và TP.HCM, cùng văn phòng đại diện tại Đà Nẵng để hỗ trợ toàn quốc
- Minh bạch pháp lý: hợp đồng rõ ràng, hóa đơn VAT đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
| CÂU HỎI | TRẢ LỜI |
|---|---|
| Robot tự hành AGV có cần dán băng từ trên sàn kho không? | Không. Các dòng robot PUDU do Roboworld phân phối định vị bằng SLAM nên không cần băng từ hay mã dán. Khi đổi bố cục kho, chỉ cần cập nhật bản đồ và điểm dừng. |
| Nên triển khai trước mùa sale bao lâu? | Càng sớm càng tốt, khi lượng đơn còn bình thường. Như vậy, đội ngũ có thời gian làm quen và hệ thống ổn định trước cao điểm. |
| Kho nhỏ có nên dùng robot vận chuyển không? | Có thể, nếu kho có ít nhất một tuyến lặp lại nhiều lần mỗi ca. Roboworld sẽ khảo sát số chuyến và quãng đường trước khi tư vấn. |
| Bao lâu thì hoàn vốn? | Tùy quy mô và số ca vận hành. Theo ghi nhận từ đối tác của Roboworld, thời gian hoàn vốn trung bình khoảng 1,5 năm, trong khi vòng đời robot tối thiểu khoảng 5 năm. |
Kết luận: Chuẩn bị sớm để mùa sale không còn là nỗi lo
Mùa sale 11.11 và 12.12 sẽ còn quay lại mỗi năm, với áp lực ngày càng lớn. Thay vì chạy theo tuyển thời vụ, Doanh nghiệp có thể chuẩn bị một lực lượng vận chuyển ổn định hơn. Nhận hàng, cất kệ, lấy hàng, đóng gói và xuất bến là 5 điểm khởi đầu đáng cân nhắc. Khi tuyến đầu tiên chứng minh hiệu quả, việc nhân rộng robot tự hành AGV sẽ chắc chắn hơn. Liên hệ hotline 0981 136 986 (Mr. Minh) hoặc nhắn tin qua fanpage Roboworld để được khảo sát kho và đề xuất lộ trình thí điểm phù hợp.
