Chỉ sau hai tuần lên sóng, Chatbot AI kê khai thuế trên eTax Mobile đã ghi nhận 9.000 lượt sử dụng. Nhiều hộ kinh doanh chưa từng đọc kỹ quy định thuế vẫn tự hoàn thành tờ khai ngay trên điện thoại.
Chatbot AI kê khai thuế đạt 9.000 lượt dùng sau hai tuần
Từ ngày 30/7, Cục Thuế bắt đầu đưa Chatbot AI lên nền tảng eTax Mobile. Đây là trợ lý ảo hỗ trợ người nộp thuế lập tờ khai bằng hình thức hội thoại. Chỉ sau hai tuần vận hành, hệ thống đã ghi nhận 9.000 lượt sử dụng. Con số đó cho thấy nhu cầu được cầm tay chỉ việc của người nộp thuế là rất lớn.
Điểm đáng chú ý nằm ở nhóm người dùng. Phần lớn trong số họ là chủ hộ kinh doanh nhỏ, buôn bán tại chợ hoặc mới mở cửa hàng. Họ không có kế toán riêng và cũng chưa từng học nghiệp vụ thuế. Tuy nhiên, nhiều người vẫn tự hoàn tất tờ khai mà không cần tới quầy giao dịch.
Trợ lý ảo hỏi đáp thay cho biểu mẫu
Cách vận hành của công cụ này khá đơn giản. Bạn chỉ cần nhập một câu quen thuộc là “Tôi muốn kê khai thuế”. Sau đó, trợ lý ảo sẽ hỏi lần lượt từng thông tin còn thiếu. Doanh thu trong kỳ, loại kê khai là mới hay bổ sung, kỳ kê khai áp dụng đều được hỏi rõ ràng. Cuối cùng, hệ thống tự gợi ý nội dung tờ khai để bạn kiểm tra lại.
Điểm khác biệt nằm ở chiều tương tác. Với biểu mẫu truyền thống, bạn phải tự hiểu từng ô cần điền gì. Ngược lại, với hội thoại thì phần mềm chủ động hỏi trước còn bạn chỉ trả lời. Nhờ vậy, rào cản lớn nhất của thủ tục thuế được hạ xuống đáng kể. Đó cũng là lý do Chatbot AI kê khai thuế nhanh chóng có lượt dùng cao ngay trong giai đoạn đầu.
Người kinh doanh nói gì sau hai tuần dùng thử
Phản hồi từ thực tế là thước đo đáng tin nhất. Chị Hoàng Thị Thu Vân là một trong những người mới khởi nghiệp đã dùng thử công cụ này. Trước đây, chị khá lúng túng khi phải tự xác định mình cần khai những gì. Sau khi trải nghiệm, chị đánh giá phần hướng dẫn của ứng dụng khá chi tiết.
Chia sẻ về lần đầu tự làm tờ khai trên điện thoại, chị Hoàng Thị Thu Vân cho biết:
“Ứng dụng tự động đã hỗ trợ cho tôi cần phải kê khai như thế nào, hướng dẫn rất chi tiết. Do vậy, khi tôi thao tác nó nhanh, tiện lợi cho hộ kinh doanh chúng tôi.”
Câu chuyện này không phải cá biệt. Với nhiều tiểu thương, việc mở ứng dụng thuế vốn là một áp lực nhỏ mỗi kỳ. Họ sợ điền sai, sợ nộp thiếu và sợ phải làm lại từ đầu. Do đó, một công cụ biết hỏi đúng chỗ còn thiếu sẽ tiết kiệm cho họ rất nhiều thời gian và cả tâm lý ngại thủ tục.
Vì sao ngành thuế chọn hướng đối thoại
Người nộp thuế mới ra kinh doanh luôn là nhóm khó hỗ trợ nhất. Họ chưa quen thuật ngữ, chưa quen kỳ hạn và cũng chưa quen mẫu biểu. Vì vậy, một trợ lý biết hỏi từng bước sẽ phù hợp hơn hẳn so với tài liệu hướng dẫn dài. Đại diện cơ quan thuế cũng nhấn mạnh đúng điểm này khi nói về nhóm người dùng mục tiêu.
Nói về đối tượng phù hợp nhất với trợ lý ảo, bà Trần Thị Xuân, Ban Chuyển đổi Số, Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết:
“Với những người nộp thuế mới ra kinh doanh rất phù hợp. Chatbot chỉ hỏi những thông tin còn thiếu.”
Cách tiếp cận này phản ánh một chuyển dịch lớn hơn trong dịch vụ công. Thay vì bắt người dân học cách dùng phần mềm, phần mềm học cách nói chuyện với người dân. Nhờ vậy, khoảng cách giữa quy định và thao tác thực tế được thu hẹp lại. Đây cũng là hướng đi mà nhiều cơ quan quản lý trên thế giới đang theo đuổi.
Góc nhìn từ Roboworld
Câu chuyện của Chatbot AI kê khai thuế gợi ra một bài học quen thuộc với ngành tự động hóa. Công nghệ chỉ thực sự được đón nhận khi nó gánh bớt phần khó cho người dùng cuối. Ở đây, phần khó chính là hiểu quy định và điền đúng biểu mẫu. Khi phần đó được máy đảm nhận, tỷ lệ người tự làm được sẽ tăng lên rất nhanh.
Điều tương tự cũng diễn ra với robot trong nhà máy, kho hàng và khu vực dịch vụ. Một cỗ máy tốt không đòi hỏi người vận hành phải trở thành kỹ sư. Trái lại, nó nhận việc lặp đi lặp lại và trả lại thời gian cho con người. Bạn có thể thấy rõ tinh thần này ở các dòng robot tự động hóa đang được triển khai tại Việt Nam, nơi thao tác của người dùng được rút xuống mức tối giản nhất có thể.
Xu hướng chung vì thế khá rõ ràng. Giao diện của công nghệ đang dịch chuyển từ nút bấm sang đối thoại tự nhiên. Từ ứng dụng thuế trên điện thoại cho tới robot phục vụ trong nhà hàng và khách sạn, người dùng ngày càng ít phải học cách ra lệnh cho máy. Đó là dấu hiệu cho thấy tự động hóa đã bước qua giai đoạn trình diễn và đi vào đời sống hằng ngày.
Con số 9.000 lượt trong hai tuần vẫn còn khiêm tốn so với quy mô hộ kinh doanh cả nước. Tuy nhiên, nó là tín hiệu ban đầu đáng chú ý cho một thói quen mới. Nếu chất lượng trả lời tiếp tục được cải thiện, số người tự khai thuế trên điện thoại sẽ còn tăng thêm. Và khi đó, áp lực lên các quầy giao dịch trực tiếp cũng sẽ nhẹ đi rõ rệt.
