Tại Đan Mạch, robot hình người đang tập làm một việc rất đời thường: xếp hàng lên kệ siêu thị, trong khuôn khổ dự án giữa công ty HIVE Robots và Tập đoàn bán lẻ Salling. Robot tập việc sau giờ đóng cửa, khi không còn nhân viên và khách hàng, với mục tiêu giảm bớt phần việc nặng nhọc cho người lao động. Tuy nhiên, chặng đường để robot tự làm việc độc lập vẫn còn khá dài, và chính những khó khăn dọc đường mới là phần đáng đọc của câu chuyện này.

Thử nghiệm sau giờ đóng cửa tại Lyngby
Siêu thị Føtex ở thành phố Lyngby, gần Copenhagen, là nơi diễn ra thử nghiệm; đây là chuỗi thuộc Salling Group, tập đoàn bán lẻ lớn nhất Đan Mạch. Từ tháng 6/2026, robot hình người được huấn luyện cách lấy hàng từ xe đẩy và xếp lên kệ. Các buổi tập diễn ra sau giờ siêu thị đóng cửa, nhờ đó đội ngũ kỹ sư có thể thử nhiều tình huống mà không ảnh hưởng tới khách hàng và nhân viên. Theo thông tin hai bên công bố hồi tháng 3/2026, đây là hợp tác kéo dài nhiều năm: phần cứng robot do Unitree sản xuất, còn HIVE Robots lo phần mềm điều khiển và huấn luyện. Phía siêu thị ước tính việc xếp hàng lên kệ chiếm khoảng 40-50% giờ làm của nhân viên. Nếu robot gánh được phần việc này vào ban đêm, áp lực nhân sự ban ngày sẽ giảm đáng kể.
Bà Charlotte Sand, Giám đốc điều hành HIVE Robots, giải thích vì sao họ chọn robot dạng người:
“Những robot này có thể học hỏi gần như con người. Điểm đặc biệt của robot hình người là chúng có chân, bàn chân, cánh tay và các ngón tay, nên có thể di chuyển trong những không gian được thiết kế cho con người như siêu thị hay văn phòng. Điều đó có nghĩa là chúng tôi không phải thay đổi hay cải tạo lại các cửa hàng”

Xếp kệ: việc đơn giản với người, bài toán khó với robot hình người
Với nhân viên siêu thị, xếp hàng lên kệ là việc ai cũng làm được sau vài giờ hướng dẫn, nhưng với robot, đây lại là bài toán đầy thách thức. Các gói mì có thể bị đổ khi đặt xuống, đồ thủy tinh có thể vỡ. Cách sắp xếp hàng hóa trên kệ còn thay đổi từng ngày theo chương trình khuyến mãi, nên robot không thể chỉ học thuộc một sơ đồ cố định. Những tình huống khiến robot lúng túng nhất gồm:
- Hàng mềm, dễ đổ: gói mì, túi snack biến dạng khi cầm và dễ ngã khi đặt xuống
- Hàng dễ vỡ: chai lọ thủy tinh cần lực cầm vừa đủ, không quá chặt cũng không quá lỏng
- Kệ thay đổi liên tục: vị trí sản phẩm đổi theo khuyến mãi, robot phải nhận diện lại mỗi ngày
- Tầng kệ thấp: robot phải ngồi xuống, giữ thăng bằng rồi mới xếp hàng
Hai điểm yếu kỹ thuật được nhắc tới là cảm nhận xúc giác và độ trễ. Hiện robot chưa cảm nhận tốt khi tiếp xúc với đồ vật, nên lực cầm nắm chưa thật tinh tế, trong khi tín hiệu điều khiển vẫn có một độ trễ nhất định. Chính vì vậy, các kỹ sư phải thu thập dữ liệu từ những thao tác thực tế, rồi dùng dữ liệu đó để huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI). Qua từng vòng huấn luyện như thế, robot dần tự làm được nhiều thao tác hơn.

Nói về tiến độ cải thiện, bà Charlotte Sand cho biết:
“Chúng tôi đang từng ngày cải thiện tốc độ và độ chính xác của robot khi xếp hàng lên kệ. Với sự phát triển của AI, robot sẽ ngày càng làm được nhiều việc hơn và làm tốt hơn. Trong tương lai, robot có thể làm việc suốt ngày đêm. Khi có thể làm việc liên tục, robot không nhất thiết phải làm thật nhanh mà vẫn có thể hoàn thành công việc”
Vẫn cần người điều khiển từ xa
Ở thời điểm hiện tại, robot chưa tự vận hành: người điều khiển vẫn đeo kính thực tế ảo và dùng tay cầm để dẫn dắt từng động tác. Mỗi lần nhấc một gói mì hay một lon đồ hộp, robot đều được con người “cầm tay chỉ việc”. Chính những thao tác này trở thành dữ liệu huấn luyện cho các phiên bản AI tiếp theo. Do đó, giai đoạn này giống một lớp học hơn là một ca làm việc thật.
Trước khi hoạt động độc lập, robot còn phải vượt qua nhiều rào cản, không chỉ về công nghệ mà cả yêu cầu an toàn và pháp lý. Theo kế hoạch công bố, hai bên hướng tới việc robot tự xếp kệ vào đầu năm 2027, chủ yếu vào ban đêm khi cửa hàng đã đóng. Tuy nhiên, phía siêu thị cũng thừa nhận có thể mất tới 5 năm để phủ hết mọi cửa hàng. Vì thế, hình ảnh robot hình người đi lại trong siêu thị vẫn cần thêm thời gian để quen thuộc.
Thuê robot theo giờ thay vì mua đứt
Một chi tiết đáng chú ý là mô hình kinh doanh. Theo thông tin công bố, các cửa hàng sẽ trả tiền theo giờ làm việc của robot. Nhờ đó, nhà bán lẻ không phải bỏ vốn lớn ngay từ đầu, và phần lớn rủi ro công nghệ được chuyển sang phía nhà cung cấp. Siêu thị có thể thử nghiệm ở quy mô nhỏ rồi mới quyết định mở rộng, một cách tiếp cận đang trở thành xu hướng chung của nhiều dịch vụ robot hiện nay.

Góc nhìn từ Roboworld
Câu chuyện tại Đan Mạch cho thấy một thực tế thú vị. Robot hình người rất hứa hẹn vì dùng được không gian vốn thiết kế cho con người, nhưng với những việc cần thao tác tinh tế như xếp kệ, máy vẫn phải học thêm nhiều năm. Trong khi đó, nhiều phần việc lặp lại khác trong bán lẻ đã được tự động hóa thành công từ lâu. Vệ sinh sàn siêu thị ban đêm hay vận chuyển hàng từ kho ra khu trưng bày là những việc robot chuyên dụng đang làm rất ổn định.
Vì vậy, Roboworld cho rằng doanh nghiệp bán lẻ không nhất thiết phải chờ robot hình người hoàn thiện. Cách thực tế hơn là bắt đầu từ các dòng robot chuyên dụng đã được chứng minh hiệu quả, chẳng hạn các dòng robot vệ sinh và robot vận chuyển đang vận hành tại nhiều siêu thị, nhà máy Việt Nam. Khi robot hình người đủ chín, chúng sẽ bổ sung chứ không thay thế hoàn toàn các robot chuyên dụng. Nếu bạn muốn hình dung rõ hơn, có thể tham khảo thêm các robot vệ sinh sàn đang được dùng cho siêu thị và trung tâm thương mại hiện nay.

























