Hàn Quốc vừa công bố kế hoạch để các cơ quan nhà nước trở thành “khách hàng đầu tiên” của khoảng 1.700 robot AI trong năm 2027, trong đó có cả robot hình người. Song song với việc tạo thị trường ban đầu cho robot, chính phủ nước này còn đẩy nhanh chuyển đổi AI ngành sản xuất tại vùng Gwangju – Jeonnam, nơi tập trung các nhà máy ô tô, đóng tàu và hàng trăm doanh nghiệp cung ứng linh kiện.
Hàn Quốc chọn khu vực công làm khách hàng đầu tiên của robot AI
Theo Bộ Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc, khoảng 1.700 robot trí tuệ nhân tạo, gồm cả robot hình người, sẽ được ưu tiên đưa vào khu vực công từ năm tới. Cách làm này xuất phát từ một nghịch lý quen thuộc của ngành robot: sản phẩm chỉ tốt lên khi có dữ liệu vận hành thật, nhưng doanh nghiệp tư nhân lại ngại mua khi sản phẩm chưa được chứng minh. Khi cơ quan công quyền đứng ra làm khách hàng đầu tiên, nhà sản xuất có môi trường để thu thập dữ liệu, cải thiện hiệu suất và tạo đà mở rộng sang thị trường tư nhân.

Số lượng robot theo từng chủng loại và danh sách cơ quan tiếp nhận vẫn chưa được chốt, bởi kế hoạch còn phải chờ ngân sách được Quốc hội thông qua. Bộ Công nghiệp cho biết sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện hướng dẫn triển khai trước cuối năm 2026. Bản hướng dẫn sẽ quy định rõ cách liên kết với doanh nghiệp sản xuất linh kiện, cách sử dụng dữ liệu thu được và trách nhiệm bảo hành, sửa chữa robot sau khi bàn giao. Đây là những điểm thường bị xem nhẹ trong các chương trình mua sắm công nghệ.
Chuyển đổi AI ngành sản xuất lan về Gwangju – Jeonnam
Kế hoạch được công bố ngày 11/11 tại “Hội nghị lần thứ tư về mở rộng chuyển đổi AI trong ngành sản xuất (M.AX) tại các địa phương”. Sự kiện tổ chức ở thành phố Gwangju với khoảng 150 đại diện doanh nghiệp sản xuất, công ty AI, trường đại học và viện nghiên cứu. Gwangju và Jeonnam được chọn vì đây là nơi tập trung nhiều nhà sản xuất ô tô hoàn chỉnh cùng chuỗi doanh nghiệp cung ứng linh kiện có quy trình tương tự nhau. Nhờ vậy, một mô hình AI đã chạy tốt ở nhà máy này có thể nhân rộng sang nhà máy khác với chi phí thấp hơn nhiều so với làm từ đầu.

Tính đến nay, Bộ Công nghiệp Hàn Quốc đã hỗ trợ 245 doanh nghiệp trên cả nước chuyển sang mô hình nhà máy AI. Khi phân tích 38 mô hình tiêu biểu, năng suất trung bình tăng 30,1%, còn tỷ lệ sản phẩm lỗi giảm 15,5%. Điều đáng ghi nhận là chính cơ quan này cũng lưu ý các con số được tính trên những trường hợp có kết quả nổi bật đã xác nhận, chứ không phải mức bình quân của toàn bộ doanh nghiệp nhận hỗ trợ. Vì thế, người đọc cần nhìn chúng như mức trần có thể đạt được hơn là mức đảm bảo.
Robot di động AMR và AI kiểm tra hình ảnh đi vào nhà máy thật
Phần đáng chú ý nhất của hội nghị là các ví dụ thực tế từ doanh nghiệp địa phương. Công ty Korea Alps giới thiệu mô hình tự động hóa các công đoạn kiểm tra chất lượng, sơn và logistics nội bộ bằng công nghệ kiểm tra hình ảnh AI, mô phỏng robot và robot di động tự hành AMR. Trong khi đó, Woosung Precision chia sẻ kết quả dùng AI để phát hiện bất thường ở dụng cụ cắt, phân tích năng suất và triển khai hệ thống tự động hóa không người vận hành cho khâu làm khuôn mẫu. Đây vốn là lĩnh vực trước đây phụ thuộc gần như hoàn toàn vào kinh nghiệm của thợ lành nghề.

Bên cạnh đó, Bộ Công nghiệp còn giới thiệu các chương trình dự kiến triển khai năm 2027 như “Giải pháp AI khai thác tri thức ngầm trong sản xuất”, nhằm số hóa bí quyết của lao động lành nghề trước khi họ nghỉ hưu. Chương trình thứ hai là “AI Factory toàn diện” quản lý tích hợp từ lập kế hoạch, chế tạo, kiểm tra đến logistics. Hai chương trình này mới nằm trong dự thảo ngân sách, nên chỉ được xác định chính thức sau khi Quốc hội Hàn Quốc thẩm định. Sau hội nghị, chuyên gia còn tư vấn một kèm một cho khoảng 30 doanh nghiệp đăng ký để đánh giá mức độ ứng dụng AI ở từng công đoạn.
Giải thích về định hướng này, ông Park Tae-hyeon, Vụ trưởng phụ trách Chính sách AI công nghiệp của Bộ Công nghiệp Hàn Quốc, cho biết:
“Chúng tôi sẽ tập trung vào các khu công nghiệp có nhiều doanh nghiệp cùng ngành để nhân rộng những kết quả ứng dụng AI trong sản xuất. Thông qua các hội nghị khu vực và Trung tâm hỗ trợ M.AX, chúng tôi sẽ giúp doanh nghiệp địa phương học hỏi những mô hình tiêu biểu và tìm ra phương án ứng dụng AI phù hợp với quy trình sản xuất của mình”
Bài học về cách một quốc gia tạo thị trường cho robot
Nhìn tổng thể, Hàn Quốc đang đi cùng lúc hai hướng bổ trợ cho nhau: phía cầu được kích hoạt bằng mua sắm công, còn phía cung được nâng cấp bằng việc nhân rộng mô hình đã kiểm chứng theo cụm ngành. Cách tiếp cận theo khu công nghiệp giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, bởi họ được xem kết quả thật ở nhà máy hàng xóm trước khi bỏ tiền, thay vì phải tự thử nghiệm một mình với ngân sách hạn chế.

Đối với Việt Nam, nơi các khu công nghiệp cũng hình thành theo cụm ngành rõ nét như điện tử ở Bắc Ninh, Bắc Giang hay dệt may, da giày ở phía Nam, mô hình “một nhà máy làm mẫu, cả cụm học theo” là gợi ý đáng tham khảo. Điều kiện để mô hình ấy hiệu quả nằm ở dữ liệu: kết quả phải được đo minh bạch, có tách bạch giữa trường hợp nổi bật và mức trung bình, như cách chính Bộ Công nghiệp Hàn Quốc đã làm khi công bố số liệu năng suất.
Góc nhìn từ Roboworld
Theo chúng tôi, chi tiết đáng giá nhất trong kế hoạch của Hàn Quốc không phải con số 1.700 robot, mà là việc họ đưa trách nhiệm bảo hành, sửa chữa và quy tắc sử dụng dữ liệu vào ngay hướng dẫn triển khai. Kinh nghiệm thực tế cho thấy robot chỉ phát huy giá trị khi có đội kỹ thuật đồng hành sau bàn giao. Dữ liệu vận hành như số chuyến, thời gian dừng hay diện tích làm sạch mỗi ca mới là căn cứ để quyết định có nên nhân rộng hay không.
Những ứng dụng được nhắc đến ở Gwangju như robot di động AMR cho logistics nội bộ đã có thể triển khai tại nhiều nhà máy Việt Nam ngay hôm nay. Nếu bạn đang tìm hiểu bước khởi đầu, có thể tham khảo các dòng robot vận chuyển và robot vệ sinh công nghiệp đang vận hành trong nhà xưởng, hoặc xem cách một robot vận chuyển tự hành trong nhà xưởng kết nối các công đoạn sản xuất. Bắt đầu nhỏ ở một tuyến, đo kỹ rồi mới mở rộng vẫn là cách an toàn nhất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

























