Nhà máy chip AI Terafab của Elon Musk vừa khởi công ngày 6/8 tại hạt Grimes, bang Texas. Khoản đầu tư ban đầu là 16,8 tỷ USD. Khi hoàn thiện, khu phức hợp này được tuyên bố là tổ hợp sản xuất chip lớn nhất thế giới.
Nhà máy chip AI Terafab khởi công tại hạt Grimes, Texas
Ngày 6/8, SpaceX và Tesla chính thức công bố khởi công Terafab. Khoản đầu tư ban đầu được xác nhận là 16,8 tỷ USD. Con số này thấp hơn nhiều so với ước tính 55 tỷ USD mà SpaceX từng đưa ra trước đó. Dù vậy, quy mô công trình vẫn thuộc hàng chưa từng có trong ngành bán dẫn.
Khu phức hợp nằm tại hạt Grimes, bang Texas. Theo công bố, dự án sẽ rộng 100 triệu feet vuông, tương đương 9,29 triệu mét vuông, sau khi hoàn thiện toàn bộ quy mô. Diện tích đó gấp khoảng 10 lần nhà máy Gigafactory của Tesla. Ngoài ra, chủ đầu tư cam kết tạo ra ít nhất 3.000 việc làm cho khu vực.
Điểm khác biệt lớn nhất của nhà máy chip AI Terafab nằm ở cách tổ chức sản xuất. Thay vì chia nhỏ từng công đoạn cho nhiều nơi, toàn bộ chuỗi được gom về một địa điểm. Logic, bộ nhớ và công nghệ đóng gói tiên tiến sẽ nằm chung dưới một mái nhà. Đây chính là điều Elon Musk nhấn mạnh khi giới thiệu dự án.
Chia sẻ trong thông cáo đăng trên website Văn phòng Thống đốc Texas, Elon Musk cho biết:
“Chúng tôi đang bắt đầu cho nỗ lực chế tạo chip vĩ đại nhất từ trước đến nay, kết hợp logic, bộ nhớ và công nghệ đóng gói tiên tiến, tất cả được thực hiện dưới một mái nhà”
Cũng trong thông cáo này, ông nói thêm về mục tiêu dài hạn của dự án:
“Terafab đang mang công nghệ sản xuất tiên tiến đến Mỹ, tạo ra hàng nghìn việc làm có mức lương cao và cho phép chúng tôi sản xuất chip AI với quy mô lớn để sử dụng trên Trái Đất và trong không gian”
Tham vọng một terawatt và một triệu tấm wafer mỗi tháng
Terafab được Elon Musk nhắc đến khá nhiều trong thời gian qua. Ông hình dung đây là khu phức hợp sản xuất chip AI tiên tiến. Mục tiêu đặt ra là đạt công suất điện toán một terawatt mỗi năm. Con số đó gấp đôi mức nửa terawatt, vốn là công suất cao nhất của một nhà máy tại Mỹ hiện nay.
Bên cạnh chỉ tiêu công suất, sản lượng cũng được đặt rất cao. Musk cho biết Terafab hướng tới sản xuất một triệu tấm wafer mỗi tháng. Hồi tháng 6, ông tiết lộ đang tạo mẫu một dòng chip mới. Theo mô tả của ông, chip này “tốt hơn 2-3 lần” so với sản phẩm của Nvidia, với chi phí chỉ bằng 10%.
Dòng chip mới được tối ưu cho tác vụ suy luận. Đây là phần việc mà các mô hình AI phải chạy liên tục khi phục vụ người dùng. Toàn bộ khâu sản xuất sẽ được thực hiện tại Terafab. Nói cách khác, Musk muốn tự chủ cả khâu thiết kế lẫn khâu chế tạo, thay vì phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài.
Đầu năm nay, ông từng cho biết sẽ xây hai “Terafab” tại Texas. Một cơ sở dành cho ôtô và robot hình người. Cơ sở còn lại phục vụ trung tâm dữ liệu AI đặt ngoài không gian. Ngày 6/8, Musk tiếp tục viết trên X rằng nhà máy “sẽ là hệ thống tòa nhà lớn nhất và có giá trị nhất trên Trái Đất từ trước đến nay”.
Texas ưu đãi thuế, dự án vào việc gần như lập tức
Chính quyền bang Texas tham gia rất sớm vào dự án. Thống đốc Greg Abbott xác nhận Terafab sẽ nhận khoản tài trợ 30 triệu USD từ Quỹ doanh nghiệp Texas. Ngoài khoản tài trợ này, bang còn dành ưu đãi thuế cho dự án trong một thời gian nhất định. Nhờ vậy, tiến độ triển khai được đẩy nhanh hơn dự kiến ban đầu.
Nói về tiến độ, ông Riley Trettel, người phụ trách mảng năng lượng và trung tâm dữ liệu của SpaceXAI, cho biết:
“Với việc thỏa thuận giảm thuế đã hoàn tất, chúng tôi sẽ tiến hành dự án gần như lập tức”
Ông cũng khẳng định công việc đã bắt đầu ngay tại hiện trường:
“Chúng tôi đã vào việc ngay, bắt đầu nền móng và xây dựng”
Cách làm này cho thấy một xu hướng đáng chú ý. Các dự án bán dẫn quy mô lớn ngày càng phụ thuộc vào chính sách địa phương. Ưu đãi thuế, quỹ hỗ trợ và tốc độ cấp phép trở thành yếu tố quyết định. Với Terafab, sự phối hợp giữa doanh nghiệp và chính quyền bang đã rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị.
Cuộc đua với TSMC và Samsung trên đất Mỹ
Cho đến nay, các tổ hợp chip lớn nhất thế giới do TSMC và Samsung nắm giữ. Tuy nhiên, sự hiện diện của hai tên tuổi này tại Mỹ vẫn còn khiêm tốn. Phần lớn năng lực sản xuất của TSMC tập trung ở Đài Loan. Hãng mới có hai nhà máy đặt tại Arizona và Washington.
Trong khi đó, Samsung đang phát triển khu phức hợp Williamson County trên đất Mỹ. Diện tích dự án này hơn 743.000 mét vuông và dự kiến vận hành vào năm 2028. Đặt cạnh con số 9,29 triệu mét vuông của Terafab, khoảng cách là rất lớn. Musk cũng khẳng định dự án của ông “lớn hơn rất nhiều” so với các cơ sở kể trên.
Theo tỷ phú Mỹ, 100 triệu feet vuông là “quy mô phù hợp” cho nhu cầu của ông. Nhà máy sẽ làm chip cho vệ tinh băng thông rộng Starlink của SpaceX. Bên cạnh đó, sản lượng còn phục vụ mạng lưới trung tâm dữ liệu AI mà ông hình dung trong không gian. Rõ ràng, Terafab không chỉ là một nhà máy, mà là hạ tầng cho một chuỗi tham vọng dài hơi.
Góc nhìn từ Roboworld
Câu chuyện Terafab cho thấy một điều đang lặp lại ở nhiều ngành. Khi nhu cầu tăng nhanh hơn nguồn cung, doanh nghiệp buộc phải tự chủ phần lõi. Musk chọn tự làm chip vì không muốn phụ thuộc vào bên ngoài. Ở quy mô nhỏ hơn, các nhà máy và kho bãi cũng đang đứng trước bài toán tương tự với bài toán nhân lực vận hành.
Trong nhiều năm qua, chúng tôi quan sát thấy sự dịch chuyển rõ rệt tại thị trường Việt Nam. Nhiều nhà máy không còn tìm cách tuyển thêm người cho các công việc lặp lại. Thay vào đó, họ đưa robot vào các khâu vận chuyển nội bộ, vệ sinh sàn và phục vụ. Cách làm này giúp giữ ổn định năng suất, kể cả khi lao động biến động theo mùa.
Điểm chung giữa một tổ hợp bán dẫn khổng lồ và một xưởng sản xuất vừa nằm ở tư duy hạ tầng. Cả hai đều muốn giảm số mắt xích có thể đứt gãy. Với doanh nghiệp Việt, khởi điểm thường là một dây chuyền hoặc một khu vực cụ thể. Từ đó, dữ liệu vận hành thu được sẽ trả lời cho câu hỏi nên mở rộng tới đâu. Danh mục robot vận chuyển công nghiệp là một ví dụ cho hướng đi từng bước như vậy.
Bên cạnh đó, thị trường trong nước cũng đã có thêm nhiều lựa chọn tham khảo. Người quan tâm có thể tìm hiểu các dòng robot vệ sinh công nghiệp đang được phân phối để so sánh cấu hình. Việc có nhiều nguồn tham chiếu giúp doanh nghiệp đánh giá bài toán đầu tư chính xác hơn. Đó cũng là cách tiếp cận thực tế, thay vì chạy theo những con số quá lớn.
