Nhà máy thủy sản và thực phẩm đông lạnh có một đặc thù khó: sàn luôn ướt, nhiệt độ thấp và yêu cầu vệ sinh rất khắt khe. Vì vậy, nhiều Chủ doanh nghiệp băn khoăn liệu robot vận chuyển hàng hóa có trụ được trong môi trường này hay không. Qua các dự án đã triển khai, Roboworld nhận thấy câu trả lời là có, nhưng phải tính đúng 5 điểm ngay từ đầu. Bài viết dưới đây chia sẻ góc nhìn thực tế về sàn ướt, nhiệt độ, lựa chọn T300 hay T600 và lộ trình thí điểm.
Vì sao khu sơ chế và kho lạnh khó tự động hóa
Trong nhà máy thủy sản, hàng hóa di chuyển liên tục giữa nhiều khu vực. Nguyên liệu vào khu tiếp nhận, qua sơ chế, rồi tới cấp đông, đóng gói và nhập kho. Mỗi chặng đều cần người đẩy xe, kéo thùng hoặc bê két. Công việc này nặng, lặp lại và diễn ra trong môi trường lạnh, ẩm. Do đó, tuyển và giữ chân lao động ở các vị trí này ngày càng khó, nhất là vào mùa vụ cao điểm.
Theo quan sát của Roboworld, bài toán của ngành không chỉ nằm ở thiếu người. Nó còn nằm ở tốc độ luân chuyển. Khi nguyên liệu tươi sống chờ lâu ở khu sơ chế, chất lượng giảm và nguy cơ nhiễm khuẩn tăng. Trong khi đó, xe đẩy tay di chuyển trên sàn ướt dễ trượt, gây tai nạn và đổ hàng. Những điểm nghẽn này lặp lại mỗi ngày, âm thầm bào mòn năng suất của cả nhà máy.
Những điểm nghẽn quen thuộc của nhà máy thực phẩm đông lạnh
Thực tế, các nhà máy thực phẩm đông lạnh thường gặp một số điểm nghẽn quen thuộc:
- Sàn ướt và trơn: xe đẩy tay khó kiểm soát, người lao động dễ trượt ngã.
- Chênh lệch nhiệt độ: đi ra vào giữa khu thường và khu lạnh gây mệt mỏi, giảm năng suất.
- Yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt: thiết bị vào khu sản xuất phải lau rửa được và không phát sinh ô nhiễm chéo.
- Tính mùa vụ: đơn hàng tăng vọt theo mùa, khó tuyển đủ người đúng lúc.
- Lối đi hẹp, nhiều cửa ngăn: hạn chế xe nâng, cần thiết bị gọn và linh hoạt.
Rõ ràng, đây là môi trường thách thức hơn nhà máy điện tử hay may mặc. Tuy nhiên, chính những điểm nghẽn này lại là nơi robot vận chuyển hàng hóa phát huy giá trị rõ nhất. Vấn đề là phải chọn đúng khu vực, đúng dòng máy và triển khai đúng cách. Roboworld sẽ phân tích từng điểm dưới đây.
Sàn ướt, độ bám và nhiệt độ: robot chịu được đến đâu
Đây là điểm cần tính đầu tiên, và Roboworld muốn chia sẻ thẳng thắn. Các dòng robot vận chuyển PUDU T300 và T600 có dải nhiệt độ vận hành từ 0 đến 40°C. Vì vậy, chúng phù hợp với khu tiếp nhận, sơ chế, đóng gói, kho mát và hành lang kỹ thuật. Ngược lại, hầm cấp đông sâu hay kho lạnh âm hàng chục độ không phải nơi robot đi vào. Ở các khu này, robot nên giao hàng tới cửa và nhân viên hoặc băng tải tiếp nhận phần còn lại.
Về sàn ướt, robot tự hành dùng bánh xe cao su và hệ điều hướng kết hợp VSLAM với LiDAR SLAM. Robot có thể vượt ngưỡng cửa và rãnh thoát nước nhỏ, với T300 là ngưỡng 20 mm và rãnh tối đa 35 mm. Tuy nhiên, vũng nước đọng sâu hay sàn phủ nhớt vẫn làm giảm độ bám. Do đó, Roboworld thường khuyến nghị quy hoạch tuyến robot qua các lối đi có độ dốc thoát nước tốt. Ngoài ra, tốc độ nên cài thấp hơn ở các đoạn sàn ướt để tăng an toàn.
Từ kinh nghiệm triển khai, Roboworld rút ra vài nguyên tắc cho khu ẩm ướt:
- Khảo sát độ ẩm và nhiệt độ thực tế của từng khu vực trước khi vẽ tuyến.
- Giữ robot ở vùng 0-40°C, giao nhận tại cửa khu lạnh thay vì đi vào trong.
- Chọn tuyến có sàn thoát nước tốt, tránh điểm đọng nước và dầu mỡ.
- Cài tốc độ theo khu vực, chậm ở đoạn ướt và nhanh ở hành lang khô.
- Bố trí điểm sạc ở khu khô, thoáng, cách xa vòi xịt rửa.
5 khâu nên thử trước: nguyên liệu – sơ chế – cấp đông – đóng gói – kho
Không nên tự động hóa toàn bộ nhà máy ngay từ đầu. Thay vào đó, Roboworld khuyên Quý Đối tác chọn những khâu có tuyến đi rõ ràng và tần suất cao. Dưới đây là 5 khâu mà robot vận chuyển hàng hóa thường mang lại hiệu quả sớm nhất.
Khâu 1: từ khu tiếp nhận nguyên liệu vào sơ chế
Nguyên liệu sau khi cân và kiểm tra cần chuyển nhanh vào bàn sơ chế. Tuyến này thường cố định, đi qua hành lang rộng. Robot T300 có thể kéo xe hoặc chở két theo lịch, giúp nguyên liệu không bị chờ lâu. Nhờ đó, chất lượng đầu vào được giữ ổn định hơn.
Khâu 2: thu gom bán thành phẩm từ bàn sơ chế
Mỗi bàn sơ chế tạo ra bán thành phẩm theo nhịp đều. Robot đi vòng theo tuyến, dừng ở từng điểm để nhân viên đặt khay lên. Sau đó, robot đưa cả lô về khu tiếp theo. Cách này giảm số lần nhân viên rời vị trí, giúp dây chuyền liền mạch.
Khâu 3: đưa hàng tới cửa hầm cấp đông
Như đã nói ở trên, robot không đi vào hầm đông. Tuy nhiên, robot có thể gom bán thành phẩm và đưa tới cửa hầm theo đúng giờ. Nhân viên tại đó chỉ cần đẩy xe vào. Khâu này giúp tách bạch vùng nhiệt độ thường và vùng lạnh sâu, giảm thời gian mở cửa hầm.
Khâu 4: cấp bao bì, nhãn và thu thành phẩm ở khu đóng gói
Khu đóng gói thường khô ráo hơn và có nhiều vật tư luân chuyển. Robot vừa cấp thùng carton, túi, nhãn, vừa thu thành phẩm đã đóng gói. Đây là khâu dễ thí điểm nhất vì sàn khô và tuyến rõ ràng. Nhiều nhà máy chọn bắt đầu từ đây để làm quen với robot.
Khâu 5: chuyển thành phẩm từ đóng gói về kho
Thành phẩm sau đóng gói được xếp lên pallet hoặc xe đẩy để về kho. Với tải lớn, T600 hoặc T600 Underride là lựa chọn phù hợp. Robot chở hàng theo lịch, giảm phụ thuộc vào xe nâng ở hành lang đông người. Nhờ vậy, khu kho vận hành an toàn và trật tự hơn.
Chọn T300 hay T600 theo tải trọng và lối đi
Đây là câu hỏi Roboworld nhận được nhiều nhất từ các nhà máy thực phẩm. Câu trả lời phụ thuộc vào hai yếu tố: khối lượng mỗi chuyến và độ rộng lối đi. Bảng dưới đây tóm tắt thông số chính của ba dòng robot vận chuyển PUDU để Quý Khách hàng dễ so sánh.
| TIÊU CHÍ | PUDU T300 | PUDU T600 | T600 UNDERRIDE |
|---|---|---|---|
| Trọng tải | 300 kg | 600 kg | 600 kg |
| Kích thước | 83,5 × 50 × 135 cm | 96 × 50 × 135 cm | 84,5 × 50 × 25,5 cm |
| Lối đi tối thiểu | 60 cm | 70 cm | 65 cm |
| Thời gian hoạt động | 12 h không tải / 6 h đầy tải | 12 h | 12 h |
| Sạc | 2 h, pin 30 AH | 2 h, pin 30 AH | 2 h, pin 30 AH |
| Vượt ngưỡng / rãnh | 20 mm / 35 mm | 10 mm / 35 mm | 10 mm / 35 mm |
| Điều hướng | VSLAM + LiDAR SLAM | VSLAM + LiDAR SLAM | LiDAR SLAM |
| Nhiệt độ vận hành | 0-40°C | 0-40°C | 0-40°C |
Theo góc nhìn của Roboworld, robot vận chuyển PUDU T300 hợp với tuyến sơ chế và đóng gói. Ở đó, mỗi chuyến thường dưới 300 kg và lối đi hẹp. Thân máy gọn, lối đi tối thiểu chỉ 60 cm nên robot len lỏi tốt giữa các bàn sơ chế. Ngược lại, robot PUDU T600 hợp với tuyến thành phẩm về kho, nơi mỗi chuyến nặng hơn. Với nhà máy dùng xe đẩy sẵn có, T600 Underride chui gầm và kéo xe là phương án tận dụng hạ tầng cũ.
Một gợi ý nhanh để Quý Đối tác tự định vị:
- Chuyến hàng dưới 300 kg, lối đi 60-70 cm: chọn T300.
- Chuyến hàng 300-600 kg, lối đi từ 70 cm: chọn T600.
- Đã có nhiều xe đẩy chuẩn, muốn giữ nguyên: chọn T600 Underride.
- Nhiều tuyến khác nhau: kết hợp T300 cho khu sơ chế và T600 cho khu kho.
Chuẩn an toàn thực phẩm và vệ sinh vỏ robot
Nhà máy thủy sản thường áp dụng HACCP hoặc các tiêu chuẩn tương đương. Vì vậy, mọi thiết bị vào khu sản xuất phải lau rửa được và không trở thành nguồn ô nhiễm chéo. Robot vận chuyển có vỏ nhựa và kim loại, bề mặt phẳng, dễ lau bằng khăn và dung dịch khử khuẩn. Tuy nhiên, robot là thiết bị điện tử, nên không xịt nước áp lực trực tiếp vào thân máy. Roboworld hướng dẫn quy trình lau vỏ phù hợp cho từng nhà máy khi bàn giao.
Để robot vừa sạch vừa bền, Roboworld khuyến nghị một số thói quen vận hành:
- Lau vỏ và khay chở cuối mỗi ca bằng khăn ẩm và dung dịch được phép dùng trong thực phẩm.
- Dùng khay hoặc thùng chuyên dụng đặt lên robot, không để hàng tiếp xúc trực tiếp với thân máy.
- Tách tuyến robot khỏi khu rửa sàn theo giờ, tránh robot đi qua lúc đang xịt rửa.
- Kiểm tra bánh xe và cảm biến mỗi tuần, lau sạch bùn cặn và vảy bám.
- Ghi nhật ký vệ sinh cho robot như với mọi thiết bị khác trong hồ sơ HACCP.
Thực tế, nhiều kiểm toán viên đánh giá cao việc nhà máy đưa robot vào quy trình vệ sinh một cách bài bản. Điều này cho thấy doanh nghiệp kiểm soát được thiết bị tự động, không chỉ kiểm soát con người. Đó là một điểm cộng khi làm việc với khách hàng xuất khẩu.
Lộ trình thí điểm 1 tuyến trong 6 tuần
Roboworld không khuyến khích Quý Khách hàng mua nhiều robot ngay lập tức. Thay vào đó, một tuyến thí điểm trong 6 tuần sẽ cho câu trả lời rõ ràng về hiệu quả. Lộ trình gợi ý như sau:
- Tuần 1: khảo sát mặt bằng, đo lối đi, nhiệt độ và độ ẩm; chọn tuyến thí điểm (thường là khu đóng gói về kho).
- Tuần 2: lập bản đồ, cài điểm dừng, điểm sạc và cấu hình tốc độ theo khu vực.
- Tuần 3: chạy thử không tải, chỉnh tuyến tránh điểm đọng nước và cửa ngăn.
- Tuần 4-5: chạy thật theo ca, đo số chuyến, thời gian mỗi chuyến và số lần dừng ngoài ý muốn.
- Tuần 6: tổng kết số liệu, so sánh với xe đẩy tay, quyết định nhân rộng sang khâu tiếp theo.
Về chi phí, mức đầu tư phụ thuộc cấu hình, số lượng robot và hiện trạng mặt bằng. Vì vậy, Roboworld xây dựng phương án riêng cho từng doanh nghiệp sau khi khảo sát. Về hoàn vốn, con số thay đổi theo số ca vận hành và mức lương nhân công tại địa phương. Tuy nhiên, theo ghi nhận từ các đối tác đang vận hành cùng Roboworld, thời gian hoàn vốn trung bình khoảng 1,5 năm. Con số này khá đáng chú ý khi vòng đời khai thác của robot thường tối thiểu 5 năm. Phần lớn thời gian còn lại là giá trị tạo thêm cho nhà máy. Với robot công nghiệp, Quý Đối tác có thể lựa chọn mua đứt hoặc trả góp theo phương án phù hợp dòng tiền.
Vì sao nhà máy thực phẩm chọn Roboworld
Lý do đầu tiên là kinh nghiệm triển khai thực tế. Roboworld đã đưa robot vận chuyển vào nhiều nhà máy lớn tại Việt Nam và được tin tưởng lựa chọn. Có thể kể đến An Phát Xanh, May 10, BM Windows hay Hi-Tech Vietnam Apparel. Tại Hi-Tech, 3 robot PUDU T300 đã thay 7 nhân sự vận chuyển và vận hành ổn định liên tục. Những bài học từ các dự án này được Roboworld áp dụng lại cho môi trường ẩm ướt của ngành thực phẩm.
Bên cạnh đó, Roboworld là đối tác chiến lược và nhà phân phối đầu tiên của PUDU Robotics tại Việt Nam từ tháng 10/2023. Nhờ vậy, Quý Khách hàng được bảo đảm về nguồn linh kiện chính hãng và phần mềm cập nhật. Roboworld cung cấp dịch vụ trọn vòng đời: khảo sát, lắp đặt, đào tạo, bảo hành và hỗ trợ vận hành. Đội kỹ sư có mặt tại Hà Nội và TP.HCM, hợp đồng đầy đủ kèm hóa đơn VAT. Để tham khảo thêm cấu hình chi tiết, Quý Đối tác có thể xem thông tin dòng robot vận chuyển T300.
Câu hỏi thường gặp
| CÂU HỎI | TRẢ LỜI |
|---|---|
| Robot vận chuyển có đi vào kho lạnh âm sâu được không? | Không. T300 và T600 vận hành ở 0-40°C. Robot nên giao hàng tới cửa kho lạnh, phần trong kho do nhân viên hoặc băng tải đảm nhận. |
| Sàn ướt có làm robot trượt hay dừng giữa đường không? | Robot chạy tốt trên sàn ẩm thoát nước tốt. Cần tránh vũng nước đọng sâu, dầu mỡ và cài tốc độ thấp ở đoạn ướt. Roboworld khảo sát và vẽ tuyến phù hợp. |
| Có cần cải tạo mặt bằng hay kẻ vạch dẫn đường không? | Không cần kẻ vạch. Robot dùng VSLAM và LiDAR SLAM để tự lập bản đồ. Chỉ cần lối đi tối thiểu 60 cm với T300 và 70 cm với T600. |
| Nên bắt đầu thí điểm từ khâu nào? | Khu đóng gói về kho là điểm khởi đầu dễ nhất vì sàn khô, tuyến rõ. Sau 6 tuần có số liệu, doanh nghiệp mở rộng sang sơ chế và tiếp nhận nguyên liệu. |
Kết luận: nên đưa robot vận chuyển hàng hóa vào nhà máy thủy sản như thế nào?
Nhà máy thủy sản và thực phẩm đông lạnh hoàn toàn có thể ứng dụng robot vận chuyển hàng hóa. Điều kiện là tính đúng 5 điểm: nhiệt độ, sàn ướt, khâu thí điểm, dòng máy và quy trình vệ sinh. Khi làm đúng, robot giúp nguyên liệu luân chuyển nhanh hơn, giảm tai nạn trượt ngã và bớt phụ thuộc lao động mùa vụ. Hãy bắt đầu từ một tuyến, đo kết quả rồi nhân rộng. Liên hệ ngay hotline 0981 136 986 (Mr. Minh) để Roboworld khảo sát mặt bằng và xây dựng phương án T300 hoặc T600 phù hợp cho nhà máy của Quý Khách hàng.
