Tổng Công ty May Bắc Giang (BGG) đang đẩy mạnh tự động hóa sản xuất tại Bắc Ninh. Công nghệ số được đưa vào cả chuỗi vận hành, từ thiết kế, gia công đến kiểm soát chất lượng. Mục tiêu là đáp ứng chuẩn khắt khe của Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu. Đồng thời, doanh nghiệp từng bước hình thành mô hình nhà máy may thông minh.
May Bắc Giang tự động hóa sản xuất để giữ chân thị trường khó tính
Với ngành may xuất khẩu, đơn hàng từ các thị trường lớn luôn đi kèm yêu cầu rất cao. Khách hàng không chỉ kiểm tra đường may mà còn soi kỹ độ đồng đều giữa các lô. Bên cạnh đó, họ đòi hỏi giao hàng đúng hẹn và truy xuất được quy trình. Trong bối cảnh ấy, BGG chọn con đường đầu tư mạnh vào máy móc, công nghệ và tự động hóa sản xuất. Theo thông tin công bố ngày 20/10/2026, công ty đang hướng tới mô hình nhà máy thông minh. Qua đó, doanh nghiệp muốn khai thác tối đa nguồn lực lao động hiện có.
Điểm đáng chú ý là BGG không dừng ở việc mua thêm vài chiếc máy hiện đại. Thay vào đó, công ty muốn chuyển toàn bộ dây chuyền may thủ công sang mô hình tự động. Không chỉ khâu sản xuất, cả khâu quản trị cũng được số hóa. Nói cách khác, cách làm ra sản phẩm lẫn cách quản lý con người, vật tư và chất lượng đều thay đổi. Nhờ đó, doanh nghiệp kỳ vọng nâng tỷ trọng hàng xuất khẩu và giữ vững vị thế với các đối tác lâu năm. Rõ ràng, đây là lựa chọn chiến lược chứ không phải đợt nâng cấp ngắn hạn.
Từ bản vẽ số đến bàn cắt tự động
Trong một nhà máy may, khâu thiết kế và cắt quyết định phần lớn chất lượng của cả lô hàng. Nếu rập sai vài milimet, toàn bộ bán thành phẩm phía sau sẽ lệch theo. Vì vậy, tại BGG Lạng Giang, mẫu rập được dựng và giác sơ đồ trên phần mềm. Kỹ thuật viên sắp xếp các chi tiết trên khổ vải sao cho tiết kiệm nhất. Sau đó, dữ liệu được chuyển thẳng sang máy cắt. Người thợ không còn phải vẽ tay lên vải như cách làm truyền thống.
Ở khu vực cắt, các bàn cắt tự động khổ lớn dần thay thế thao tác cắt tay. Người vận hành chủ yếu giám sát màn hình, nạp chương trình và kiểm tra chi tiết sau cắt. Nhờ vậy, các chi tiết đồng đều hơn, kể cả khi cắt nhiều lớp vải cùng lúc. Đồng thời, lượng vải hao hụt cũng được kiểm soát chặt hơn. Với những đơn hàng xuất khẩu lớn, sự ổn định này giúp các công đoạn may phía sau chạy trơn tru hơn hẳn. Hệ quả là việc phải sửa hàng cũng giảm đi đáng kể.
Máy may lập trình thay đổi công việc của người thợ
Không phải mọi chi tiết đều cắt bằng máy tự động. Với một số mã hàng, công nhân vẫn dùng máy trải vải kết hợp dao cắt đứng. Cách này phù hợp với lô nhỏ hoặc chi tiết đặc thù. Tuy nhiên, ngay cả ở đây, máy trải vải cũng giúp các lớp vải phẳng và thẳng hơn trải tay. Điều này cho thấy BGG đang kết hợp linh hoạt giữa máy móc và tay nghề. Thực tế, đây là cách làm hợp lý với đơn hàng may mặc vốn đa dạng mẫu mã.
Ở khâu may, những chiếc máy may lập trình theo dưỡng mẫu là hình ảnh nổi bật tại xí nghiệp. Người thợ chỉ cần đặt bán thành phẩm vào khuôn. Sau đó, máy sẽ tự chạy đường may theo chương trình đã cài. Do đó, các đường may phức tạp như túi, nẹp hay đường trang trí được thực hiện nhanh và đều. Trong khi đó, yêu cầu tay nghề cho từng thao tác cũng giảm, giúp việc đào tạo công nhân mới nhanh hơn. Vai trò của người thợ vì thế dần chuyển từ “người may” sang “người vận hành và kiểm soát máy”.
Quản trị lao động và chất lượng bằng dữ liệu
Tự động hóa sản xuất chỉ phát huy hết giá trị khi đi kèm quản trị bằng dữ liệu. Tại BGG Lạng Giang, mỗi chuyền may đều có màn hình theo dõi sản lượng và chất lượng. Nhờ vậy, quản lý thấy ngay chuyền nào đang chậm hoặc mã hàng nào phát sinh lỗi. Từ đó, họ điều chỉnh nhân lực hay xử lý sự cố trước khi lỗi lan ra cả lô. Đây chính là phần “quản trị tự động hóa” mà doanh nghiệp hướng tới. Nó quan trọng không kém phần máy móc nhìn thấy được.
Ngoài ra, việc quản lý lao động cũng đã được số hóa. Thiết bị chấm công sinh trắc học ghi nhận giờ ra vào ca một cách tự động. Cách làm này hạn chế sai sót so với chấm công giấy. Hơn nữa, khi gắn với dữ liệu sản lượng, doanh nghiệp có cơ sở để đánh giá năng suất từng tổ, từng chuyền minh bạch hơn. Với các nhãn hàng quốc tế, quy trình lao động rõ ràng là điểm cộng lớn khi đánh giá nhà máy.
Nâng cấp hạ tầng song song với công nghệ
Song song với máy móc, BGG cũng đang hiện đại hóa hạ tầng nhà xưởng. Ngày 10/1/2026, doanh nghiệp khởi công dự án cải tạo, nâng cấp xí nghiệp tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh. Dự án rộng khoảng 47.750 m². Trong đó, Xí nghiệp 4 gồm một tầng hầm và ba tầng nổi. Theo kế hoạch, công trình hoàn tất vào ngày 31/12/2026. Có thể thấy, nhà xưởng mới chính là nền móng để bố trí các dây chuyền tự động khoa học hơn.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch HĐQT BGG Nguyễn Hữu Phải khẳng định:
“Việc khởi công dự án góp phần đưa May Bắc Giang BGG ngày càng phát triển vững mạnh.”
Câu chuyện của BGG cũng phản ánh xu hướng chung của ngành dệt may Việt Nam. Trước sức ép về chi phí, tiến độ và tiêu chuẩn xanh từ các thị trường lớn, nhiều doanh nghiệp đang bước vào chu kỳ đổi mới thiết bị. Thế nhưng, tự động hóa không đơn giản là thay người bằng máy. Doanh nghiệp cần kết hợp máy móc, phần mềm và con người thành một hệ thống. Chỉ khi đó, năng suất mới tăng thật sự và chất lượng mới ổn định qua từng đơn hàng.
Góc nhìn từ Roboworld
Từ câu chuyện của BGG, chúng tôi nhận thấy ngành may đã tự động hóa khá tốt các khâu “trên bàn máy”. Thiết kế, cắt và may đều đã có máy móc hỗ trợ. Tuy nhiên, phần “giữa các bàn máy” vẫn còn nhiều dư địa. Chẳng hạn, việc chuyển bán thành phẩm từ xưởng cắt sang chuyền may vẫn phụ thuộc nhiều vào sức người. Tương tự, khâu đưa hàng sang hoàn thiện và đóng gói cũng vậy. Vì thế, những quãng đường đẩy xe lặp đi lặp lại thường là điểm nghẽn âm thầm, làm chậm cả dây chuyền dù từng máy đều rất hiện đại.
Theo kinh nghiệm triển khai của Roboworld tại các nhà máy may, bước tiếp theo hợp lý là tự động hóa logistics nội bộ. Khi đó, robot vận chuyển tự hành trong nhà máy có thể đảm nhận các tuyến cấp phát cố định. Bên cạnh đó, dữ liệu từ robot bổ sung thêm một lớp thông tin cho quản trị sản xuất. Nếu bạn muốn xem các xưởng vận hành robot vận chuyển T300 ra sao, đó là hướng tham khảo đáng cân nhắc. Rốt cuộc, nhà máy may thông minh chỉ hoàn chỉnh khi máy móc, dữ liệu và dòng vật tư cùng kết nối liền mạch.
