Một cánh tay robot đi đúng tọa độ chưa hẳn đã lắp được một đầu nối mà không làm cong chân cắm, và đó là khoảng trống mà robot cảm biến lực được sinh ra để lấp. Tại triển lãm tự động hóa VIAF Bắc Ninh 2026 diễn ra từ ngày 4 đến 6/11, Epson mang công nghệ này đến cùng loạt robot SCARA và robot 6 trục thế hệ mới. Đáng chú ý hơn cả sản phẩm là thông tin hãng chia sẻ về thị trường: Việt Nam đang là nơi doanh số robot của Epson tăng nhanh nhất Đông Nam Á.
Robot cảm biến lực giải quyết điều gì mà lập trình vị trí không làm được
Phần lớn robot công nghiệp được dạy theo cách đi đến một tọa độ định sẵn rồi thực hiện thao tác, nên chúng làm rất tốt khi linh kiện luôn nằm đúng chỗ và không có sai lệch. Vấn đề xuất hiện ở những công đoạn cần cảm giác tay, chẳng hạn đưa đầu nối vào khe cắm hay siết một con vít nhỏ, bởi chỉ cần lệch một chút là robot vẫn cứ ấn tới và làm hỏng sản phẩm. Người thợ lành nghề xử lý việc này rất tự nhiên vì họ cảm nhận được lực cản qua đầu ngón tay. Robot thông thường thì không có giác quan đó.
Giải pháp Force Sensor mà Epson giới thiệu gắn cảm biến ngay trên cánh tay, cho phép thiết bị đọc được lực tiếp xúc trong lúc thao tác rồi điều chỉnh chuyển động theo đó, thay vì chỉ tuân theo quỹ đạo đã lập trình. Nhờ vậy, robot có thể xử lý những sản phẩm dễ biến dạng khi chịu lực quá lớn, đồng thời giữ được độ đồng nhất giữa các lần lắp ráp. Theo hãng, công nghệ này có ý nghĩa nhất với ngành điện tử, ô tô và sản xuất thiết bị chính xác, nơi một lỗi lắp nhỏ có thể khiến cả cụm linh kiện phải bỏ đi.
Danh mục SCARA và robot 6 trục Epson mang đến Bắc Ninh
Bên cạnh cảm biến lực, gian hàng của Epson còn trưng bày hai nhóm robot phục vụ những nhu cầu tự động hóa khác nhau, và cách phân nhóm này cũng cho thấy khá rõ hãng đang nhắm vào công đoạn nào trong nhà máy. Điểm chung của cả hai nhóm là thiết kế gọn để dễ đưa vào dây chuyền đang chạy, một yêu cầu thực tế với những xưởng đã kín mặt bằng nhưng vẫn muốn tự động hóa từng phần.
Nhóm SCARA cho thao tác nhanh và lặp lại
Robot SCARA thường được dùng ở các khâu gắp đặt, phân loại, vận chuyển và đóng gói, nơi tốc độ và độ chính xác lặp lại quan trọng hơn sự linh hoạt. Mỗi mẫu trong nhóm được định vị khá rõ:
- LS4: dùng công nghệ Gyroplus độc quyền để giảm rung, giúp giữ độ chính xác khi chạy ở tốc độ cao
- LS50: nổi bật ở khả năng tải lớn, hướng đến việc chuyển vật liệu hoặc linh kiện nặng hơn
- LA3 và LA6: tối ưu không gian lắp đặt, phù hợp nhà máy có diện tích bố trí thiết bị hạn chế
Nhóm 6 trục cho thao tác phức tạp trong không gian ba chiều
So với SCARA, robot 6 trục có thể tiếp cận vật thể từ nhiều hướng nên phù hợp hơn với những thao tác phức tạp, dù đổi lại việc lập trình cũng đòi hỏi nhiều hơn. Epson giới thiệu CX7 với thế mạnh về tốc độ và khả năng xử lý tải lớn, trong khi C4 được hướng tới các công đoạn lắp ráp, đưa linh kiện vào vị trí và xử lý vật liệu. Hãng cũng cập nhật phần mềm RC+ với giao diện trực quan hơn, bởi với nhiều doanh nghiệp, thời gian thiết lập và yêu cầu về nhân lực vận hành ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư không kém gì giá thiết bị.
Vì sao Việt Nam tăng trưởng mạnh nhất trong khu vực của Epson
Theo ông Ken Nyi Lau, quản lý sản phẩm khu vực Đông Nam Á của Epson, doanh số robot của hãng tại Việt Nam trong 4-5 năm trở lại đây gần như năm sau gấp đôi năm trước, mức tăng mạnh nhất trong khu vực. Ông cho rằng động lực chính đến từ làn sóng dịch chuyển nhà máy sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam và một số nước lân cận, và đây cũng là nhóm khách hàng Epson ưu tiên ở giai đoạn này. Theo chia sẻ của ông, hơn 80% doanh thu robot của hãng tại Việt Nam đến từ chính nhóm doanh nghiệp đó.
Con số này đáng để bạn đọc cùng với quy mô thị trường robot công nghiệp Việt Nam gần 2.900 tỷ đồng, vì nó gợi ý nhu cầu robot trong nước đang được kéo mạnh bởi nhà máy vốn nước ngoài. Hiện phần lớn doanh số của Epson tại Việt Nam vẫn tập trung ở nhóm lắp ráp linh kiện điện tử, ô tô chỉ chiếm một phần nhỏ, nên hãng đặt mục tiêu mở rộng sang dược phẩm, chăm sóc sức khỏe và F&B. Đó cũng là lý do các mẫu như LS4, LS50, LA3 và CX7 được chọn mang đến triển lãm lần này.
Không đối đầu về giá với robot Trung Quốc
Khi được hỏi về sức ép từ các hãng robot Trung Quốc, đại diện Epson cho biết hãng không chọn cạnh tranh bằng giá mà dựa vào độ bền, độ tin cậy của sản phẩm và đội ngũ hỗ trợ khách hàng. Đây là lựa chọn dễ hiểu. Với nhóm khách hàng lắp ráp điện tử, khi dây chuyền dừng lại vì lỗi thiết bị thì thiệt hại thường lớn hơn nhiều so với khoản chênh lệch lúc mua. Tuy nhiên, câu trả lời này cũng cho thấy cuộc đua trên thị trường đang chuyển dần từ thông số sang năng lực phục vụ sau bán hàng.
Để hỗ trợ hướng đi đó, Epson vừa khai trương văn phòng và trung tâm giải pháp mới tại Hà Nội, nơi đội ngũ của hãng và khách hàng có thể thử nghiệm, kiểm chứng ý tưởng trước khi triển khai thực tế. Với doanh nghiệp, việc được nhìn thấy robot chạy trên chính bài toán của mình thường giúp rút ngắn thời gian ra quyết định, vì nhiều rủi ro kỹ thuật sẽ lộ ra ngay từ giai đoạn thử. Xu hướng này cũng khớp với loạt robot lắp ráp linh kiện từng xuất hiện tại TAITRONICS 2026, khi các nhà sản xuất cùng đua nhau đưa robot vào những công đoạn trước đây vẫn phải dùng tay người.
Góc nhìn từ Roboworld
Từ câu chuyện của Epson, điều đáng để ý là nhà máy tại Việt Nam đang tự động hóa cả những thao tác tinh hơn. Việc nặng nhọc hay lặp lại đơn giản không còn là đích đến duy nhất. Khi cánh tay robot đảm nhận thêm công đoạn lắp ráp, lượng linh kiện và bán thành phẩm cần luân chuyển giữa các trạm cũng tăng theo, nên phần di chuyển trong nhà xưởng dễ trở thành điểm nghẽn tiếp theo nếu vẫn dựa vào xe đẩy thủ công. Vì vậy, bạn nên nhìn tự động hóa như một chuỗi liên kết, trong đó robot tại trạm và robot vận chuyển cho nhà máy cần được tính cùng nhau ngay từ đầu.
Bài toán này cũng phù hợp với định hướng ưu tiên công nghiệp và logistics của ngành robot trong nước, vì đó là những lĩnh vực có nhu cầu rõ và dễ đo hiệu quả. Nếu đang cân nhắc, bạn có thể bắt đầu bằng việc thống kê những công đoạn thường phát sinh lỗi do lực tay. Tiếp đó, hãy xem tuyến nào đang tốn nhiều giờ công nhất mà robot vận chuyển nội bộ có thể đảm nhận, rồi thử ở quy mô nhỏ trước khi mở rộng. Công nghệ sẽ còn thay đổi nhanh. Một quy trình được đo đạc rõ ràng thì luôn là nền tảng đáng đầu tư, dù sau này bạn chọn thiết bị của hãng nào.
